Waarom het hele feest niet doorgaat, als jij er niet bent

Waarom het hele feest niet doorgaat, als jij er niet bent

 

 ‘Het is ook niks voor mij, die presentaties geven. Ik moet het gewoon niet meer doen.’

‘Stel je niet aan, je doet het prima. Wat wil je dan?’

‘Sommige mensen hebben het gewoon, ik niet.’

‘Wat hebben die mensen?’

‘Ik weet niet wat het is. Iets magnetisch waardoor naar ze geluisterd wordt. Dat je ne sais quoi, das gewisse Etwas, de X- factor? Hebben we daar in het Nederlands geen uitdrukking voor?’

‘Je bedoelt charisma?’

‘Ja, charisma! Heb ik dus niet …’

 

Zelf ben ik eerder terughoudend van aard. Het podium is niet mijn natuurlijke habitat. Achter de schermen de boel regelen, bedenken, adviseren, hoe heerlijk is dat. Maar mijn werkplek is wel vaak ‘voor de groep’. Dus ik stuur mezelf dat podium op. Als strenge baas van mezelf. Zo ligt nu eenmaal onze arbeidsverhouding. Maar, tjonge, of je van charisma kunt spreken? Ik vind het zo’n groot woord….

 

Wie als een Jan Peter Balkenende geboren wordt, zal nooit een Barak Obama of een Oprah Winfrey worden. Onzin, zegt Olivia Fox Cabane in haar boek The Charisma Myth. Charismatisch gedrag kan volgens haar door iedereen aangeleerd en geperfectioneerd worden.

 

Ze stelt dat de combinatie van drie kernelementen – aanwezigheid, macht en hartelijkheid – de meest effectieve manier is om charisma te bewerkstelligen. Over die aanwezigheid: je moet er zijn. Nogal wiedes, een open deur. Als je met iemand spreekt, een presentatie geeft, een speech houdt: het kan alleen als je er bent. Anders gaat het hele feest niet door. Maar er valt meer over te zeggen.

 

Lukt het ons om écht aanwezig te zijn? Met onze volle aandacht? Dat is niet makkelijk. Een groot deel van de tijd dwaalt onze aandacht af. Dat heeft met ons oerinstinct te maken. We blijven alert op mogelijk gevaar. En vanuit dat instinct raken we ook makkelijk afgeleid door onbenullige zaken, zoals de margarine die we niet moeten vergeten te kopen op weg naar huis.

 

Maar dat zijn maar gedachten, die ziet toch niemand? Of we dachten inmiddels een pokerface ontwikkeld te hebben? Oprechte aandacht te kunnen veinzen? Vergeet het maar. Onze lichaamstaal liegt niet. En zelfs de kleinste veranderingen in onze uitdrukking kan het publiek waarnemen. Bewust dan wel onbewust. De menselijke geest schijnt slechts zeventien milliseconden nodig te hebben om een gezichtsuitdrukking te lezen. Het waarnemend vermogen van ons publiek is meedogenloos.

 

Nu kunnen we denken, als dit hele gebeuren zich vooral op een onbewust niveau afspeelt, hoe kunnen we ons dan verbeteren? Fox Cabane stelt dat aanwezigheid een vaardigheid is die we kunnen aanleren. Door oefening en geduld. Door er met ons hoofd bij te zijn en ons simpelweg bewust te zijn van wat er van moment tot moment gebeurt. We trekken ons niet terug in onze eigen gedachten, maar we zijn alert op wat er in de zaal en bij onze toehoorders gebeurt.

 

Ze geeft in haar boek drie oefeningen om deze vaardigheid te trainen:

 

  1. Scan de omgeving waarin je spreekt op geluiden. Registreer geluiden zoals verkeer van buiten, een verwarmingsbuis die tikt, mensen in het publiek die met elkaar praten. Registreer de geluiden.

 

  1. Concentreer je op je ademhaling en wat je in je lichaam voelt bij iedere in- en uitademing. Houd je aandacht bij één ademhaling per keer, maar probeer wel alles daaromheen op te merken.

 

  1. Concentreer je aandacht op het gevoel in je tenen. Hierdoor word je gedwongen met je gedachten je hele lichaam door te gaan, waardoor je meer in contact blijft met je lijf (en dus niet in je hoofd en in je gedachten schiet) en van daaruit je aanwezigheid ‘body’ geeft.

 

Fox Cabane stelt ons gelukkig nog even gerust: maak je niet al te druk als het moeilijk blijkt om helemaal aanwezig te zijn. Dat is volkomen normaal, zegt ze. Zelfs als we onze aanwezigheidscurve slechts een fractie verbeteren, zal dat een groot effect op onze omgeving hebben. Omdat maar zo weinig mensen compleet aanwezig zijn, maakt het al grote indruk als we zelfs maar een paar ogenblikken onze gedachten er helemaal bij weten te houden. Ze schrijft nog veel meer interessants over hoe je je charisma kunt ontwikkelen. Daarover een andere keer meer. Wil je daar niet op wachten? Dan kun je natuurlijk ook het boek lezen.

About the Author

Leave a Reply